JPK_ST_KR – nieruchomości na świeczniku

Większość podatników będzie zobowiązana do raportowania struktur JPK_CIT za 2026 r., na które składa się struktura JPK_KR_PD dotycząca ksiąg rachunkowych z dodatkowymi znacznikami oraz struktura JPK_ST_KR dotycząca ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. W przeciwieństwie do JPK_KR_PD, raportowanie JPK_ST_KR to zupełna nowość, a co za tym idzie, także nowe ryzyka i wyzwania związane ze znacznym zwiększeniem transparentności podatkowej w zakresie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.  

W ramach struktury JPK_ST_KR podatnicy przekażą wszystkie istotne informacje na temat rozliczeń środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Zwrócić uwagę należy w szczególności na kilka konsekwencji, które wiążą się z raportowaniem JPK_ST_KR.  

Po pierwsze, JPK_ST_KR to zupełnie nowa jakość nie tylko dla podatników, ale także dla gmin, które odpowiadają za pobór podatków i opłat lokalnych. Gminy czerpią informacje o nieruchomościach – budynkach i budowlach z różnych źródeł. Przede wszystkim z odpowiednich informacji i deklaracji podatników w tym zakresie, ale także z różnych ewidencji, rejestrów, danych transakcyjnych czy map. Plik JPK_ST_KR będzie dla gmin złotym graalem w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości.

Znane będą bowiem wszystkie środki trwałe, w tym nieruchomości, a także budowle oraz ich wartości. JPK_ST_KR informować będzie także gminy o zmianie w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w wyniku dokonanych przez podatnika ulepszeń. Podobnie, traktowane jako środki trwałe środki transportowe podatnika będą raportowane w ramach nowej struktury. Gminy uzyskają więc informacje o potencjalnej podstawie opodatkowania w ramach podatku od środków transportowych. 

Po drugie, JPK_CIT umożliwi weryfikację podatku minimalnego od nieruchomości komercyjnych. Podatek ten płacą podatnicy, którzy posiadają nieruchomości stanowiące środki trwałe o wartości początkowej większej niż 10 mln złotych i które zostały oddane w całości albo w części do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. O ile nieruchomość nie jest traktowana jak towar / nieruchomość inwestycyjna, będzie widoczna w ewidencji środków trwałych. W JPK_KR_PD będą natomiast widoczny wolumen przychodów z najmu. Zestawienie tych informacji może pomóc administracji skarbowej ustalić zakres podpadania pod podatek minimalny od nieruchomości komercyjnych. 

Podobnie, JPK_CIT pomoże administracji skarbowej w weryfikacji, która spółka ma status spółki nieruchomościowej. Spółka, zgodnie z polską ustawą o CIT, jest uznawana za nieruchomościową jeśli co najmniej 50% wartości bilansowej aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowi wartość bilansowa polskich nieruchomości i wartość bilansowa tych nieruchomości przekraczała 10 000 000 zł oraz w roku poprzedzającym rok podatkowy przychody podatkowe, z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy, leasingu i innych umów o podobnym charakterze lub z przeniesienia własności, których przedmiotem są nieruchomości stanowiły co najmniej 60% ogółu odpowiednio przychodów podatkowych. Wszystkie te przesłanki zweryfikować będzie można w JPK_CIT i następnie odpowiednio egzekwować. 

Warto zwrócić uwagę, że wgląd do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych ułatwi administracji skarbowej orientację w zakresie skutków dokonanych działań restrukturyzacyjnych. Widoczne będą także transakcje obejmujące środki trwałe dokonane pomiędzy podmiotami powiązanymi. Administracja skarbowa może śledzić losy środka trwałego, który został zamortyzowany lub częściowo zamortyzowany w jednym podmiocie i następnie przeniesiony do innego podmiotu. Poprzez JPK_KR_PD możliwy jest także wgląd w ewentualne udostępnienie zbytego środka trwałego za wynagrodzeniem innemu podmiotowi powiązanemu.  

JPK_ST_KR to nowy obowiązek ewidencyjny, który zmienia zasady gry w wielu obszarach. W połączeniu z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych, administracja skarbowa zarówno ta centralna jak i lokalna zyskają niedostępne dotąd możliwości weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatkowych.