Licencja nie zawsze musi być rozliczana poprzez odpisy amortyzacyjne

Co do zasady w przypadku składników majątku stanowiących wartości niematerialne i prawne, wydatki poniesione na ich nabycie zaliczane są w ciężar kosztów podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane od ich wartości początkowej. 

W świetle art. 16b ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, licencje podlegają amortyzacji jako wartości niematerialne i prawne, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: 

• zostały nabyte przez Spółkę, 

• nadają się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania, 

• przewidywany okres ich używania jest dłuższy niż rok, 

• są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. 

Przy czym, jak wynika z art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 16k, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji, z zastrzeżeniem art. 16e, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których zgodnie z art. 16 ust. 1 nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. 

Zatem podatnik aby móc dokonywać odpisów amortyzacyjnych od nabytych wartości niematerialnych i prawnych w postaci licencji, musi ustalić jej wartość początkową. Wartość ta wyznacza bowiem granicę wysokości dokonywanych następnie odpisów amortyzacyjnych. 

Stosownie do art. 16g ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wartość początkową praw majątkowych, w tym licencji i autorskich praw majątkowych, stanowi cena nabycia tych praw; jeżeli wynagrodzenie (opłaty) wynikające z umowy licencyjnej albo z umowy o przeniesienie innych praw majątkowych jest uzależnione od wysokości przychodów z licencji lub praw uzyskanych przez licencjobiorcę albo nabywcę, przy ustalaniu wartości początkowej praw majątkowych, w tym licencji, nie uwzględnia się tej części wynagrodzenia. 

Zastrzec należy, że z uwagi na brzmienie art. 16g ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wystąpić mogą sytuacje, gdy nie jest możliwe ustalenie wartości początkowej licencji, od której dokonywane byłyby odpisy amortyzacyjne. Tak sytuacja skutkuje tym, że nabyta licencja nie powinna być kwalifikowana jako wartość niematerialna i prawna, a opłaty z tytułu zawartej umowy licencyjnej nie mogą być odniesione w koszty uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zastosowanie mają więc w tym przypadku zasady ogólne wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. 

W przypadku uznania, że licencje nie podlegają rozliczeniu jako odpisy amortyzacyjne, dla ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami. Koszty podatkowe na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych można podzielić na: 

• koszty bezpośrednio związane z przychodami, dla których moment ujęcia określa art. 15 ust. 4-4c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych lub 

• koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami, dla których moment ujęcia określa art. 15 ust. 4d-4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. 

Mając na względzie powyższe regulacje wskazać należy, że zasadniczo opłaty licencyjne w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych: 

1. mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że poniesione są w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, 
2. jeśli licencja zakupiona jest od podmiotu trzeciego podlega ujęciu w kosztach uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne od wartości niematerialnej i prawnej,  
3. tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy nie jest możliwe ustalenie wartości początkowej licencji, opłaty licencyjne będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przy czym uwzględnić należy zasady potrącalności kosztów wynikające z art. 15 ust. 4 i następne tej ustawy.  

W interpretacji z dnia 29 grudnia 2025 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.508.2025.1.AJ, uwzględniając okoliczność, że opłaty z tytułu zawartej umowy licencyjnej wzoru wspólnotowego zostaną ustalone jako stała kwota miesięczna lub jako procent przychodów osiągniętych przez spółkę oraz treść art. 16g ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, organ stwierdził, że opłaty te nie będą wpływały na wartość początkową licencji. Wobec czego zdaniem organu, licencja wzoru wspólnotowego nie powinna być kwalifikowana jako wartość niematerialna i prawna, a opłaty z tytułu zawartej umowy licencyjnej wzoru wspólnotowego nie mogą być odniesione w koszty uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zastosowanie mają więc w tym przypadku zasady ogólne wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto organ uznał, że tego rodzaju wydatki są przykładem kosztu poniesionego w celu osiągnięcia długofalowych korzyści, a nie konkretnego przychodu, dlatego też opłaty licencyjne należy zakwalifikować do tzw. kosztów pośrednich, które powinny być ujmowane w dacie ich poniesienia, stosownie do regulacji zawartych w art. 15 ust. 4d oraz ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - w dacie ujęcia w księgach rachunkowych na podstawie uzyskanej faktury. 

Również w interpretacji z dnia 28 lutego 2025 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.726.2024.1.DK, organ uznał, że nabyta przez spółkę licencja nie powinna być kwalifikowana jako wartość niematerialna i prawna, a opłaty z tytułu zawartej umowy licencyjnej na 3 programy komputerowe nie mogą być odniesione w koszty uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne. Organ wskazał, że koszty wynikające z umowy licencyjnej stanowią koszty uzyskania przychodów pośrednio związane z przychodami, gdyż nie ma możliwości powiązania ich z powstaniem konkretnych przychodów, pomimo, że wysokość tych kosztów uzależniona jest od ściśle określonych przychodów. 

Również w interpretacji z dnia 8 listopada 2024 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.427.2024.1.AJ, organ zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, że koszt uzyskania przychodu ponoszonego przez wnioskodawcę z tytułu zapłaty na rzecz licencjodawcy opłaty licencyjnej za korzystanie ze znaków towarowych, która wynosi określony procent net external revenues, czyli wpływów brutto Wnioskodawcy z tytułu sprzedaży towarów pod znakiem towarowym udostępnionym przez Licencjobiorcę, stanowi koszt uzyskania przychodu o którym mowa w art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, potrącany do celów podatkowych w dacie poniesienia (tzw. pośredni koszt). 

Zastrzec jednak należy, że stanowisko dotyczące braku obowiązku rozpoznania wartości niematerialnej i prawnej i w konsekwencji rozliczania licencji poprzez odpisy amortyzacyjne nie jest jednolite, bowiem każdorazowo kwalifikacja licencji jako wartość niematerialna i prawna wymaga zbadania warunków umowy licencji.