Małżeństwo a opodatkowanie wypłaty świadczeń z fundacji rodzinnej
- Wysłane przez Autor: Arkady Zadrożny
- Kategorie Sukcesja i planowanie Kontrole i postępowania
- Data 10 marzec 2026
W przypadku fundacji rodzinnej, koligacje rodzinne między fundatorami a beneficjentami, a w przypadku gdy mamy kilku fundatorów, również między fundatorami mają istotne znaczenie z perspektywy podatkowej.
Ponieważ to od stopnia pokrewieństwa zależy, w jaki sposób będzie ustalana proporcja majątku wniesionego do fundacji rodzinnej oraz czy od wypłaty świadczenia, beneficjent zapłaci podatek dochodowy od osób fizycznych.
O ile jednak w przypadku więzów krwi, stopień pokrewieństwa będzie stały i niezmienny, to w przypadku małżeństwa może wiele się zmienić – może zostać zawarte po jakimś czasie, ale również zostać rozwiązane. W jaki sposób wpływa to na funkcjonowanie fundacji rodzinnej oraz opodatkowanie świadczeń, które są przez nią wypłacane?
Proporcja mienia wniesionego do fundacji rodzinnej
Pierwszym zagadnieniem jest ustalenie proporcji. Jak wspominałem w jednym z poprzednich artykułów, mienie wniesione przez małżonka fundatora, uważa się za wniesione przez fundatora. Pojawia się zatem pytanie, co w sytuacji, gdy każdy z małżonków zostanie fundatorem ich wspólnej fundacji i wniesie do niej składniki majątku? Zgodnie z podejściem dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – w takim wypadku należy traktować fundatorów-małżonków jako osoby niespokrewnione. Zatem majątek wnoszony przez każdego z nich należy przyporządkować wyłącznie do ich osobistej proporcji.
Fundacja rodzinna a rozwód
Pytania rodzi również kwestia rozwodu. Czy jeśli małżonkowie założyli fundację w czasie, gdy pozostawali małżeństwem lub fundację założył jeden z małżonków, a drugi był tylko jej beneficjentem, to jak należy podejść do opodatkowania wypłaty świadczeń po rozwodzie? W takim przypadku, istotny jest stan faktyczny istniejący na moment wypłaty świadczenia. To znaczy, że dopóki małżeństwo istnieje, małżonkowie są traktowani jako osoby najbliższe, a podatek dochodowy od osób fizycznych nie wystąpi. Po rozwodzie będą jednak traktowani jako osoby całkowicie obce, co może doprowadzić do następujących skutków:
- Jeśli oboje byłych małżonków było fundatorami – część świadczeń, przypadająca na proporcję drugiego fundatora, zawsze już będzie opodatkowana 15% podatkiem dochodowym od osób fizycznych (chyba, że znowu zawrą małżeństwo),
- Jeśli fundatorem był tylko jeden z byłych małżonków – „stratny” na podatku będzie tylko małżonek będący wyłącznie beneficjentem i jeśli proporcja będzie przypadała w 100% na fundatora-byłego małżonka, będzie musiał płacić podatek dochodowy od osób fizycznych od całości otrzymywanych świadczeń.
Zawarcie małżeństwa po założeniu fundacji rodzinnej
Trzecim i ostatnim omawianym zagadnieniem jest sytuacja, w której małżeństwo zostanie zawarte dopiero po założeniu fundacji rodzinnej. Jak już wspominałem, istotny jest stan faktyczny istniejący na moment wypłaty świadczenia. Dlatego też, wypłaty świadczeń na rzecz małżonków dokonywane po zawarciu małżeństwa nie będą opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie ma przy tym znaczenia czy na moment założenia fundacji rodzinnej to małżeństwo istniało.
Podsumowanie
Jak widać stan cywilny może mieć duży wpływ na zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej oraz zasady opodatkowania wypłacanych przez nią świadczeń. Warto mieć świadomość takich zależności, ponieważ tylko wtedy możliwe będzie podjęcie świadomej – mającej realizować nasze założenia decyzji odnośnie ukształtowania zakładanej fundacji rodzinnej. Należy pamiętać, że jedna decyzja może okazać się bardzo kosztowna w przyszłości.
Jeśli chcesz porozmawiać o swojej obecnej lub przyszłej fundacji rodzinnej – napisz maila, chętnie pomogę!
Autor: Arkady Zadrożny


