MRPiPS v GIP – wojna o informacje związkowe
Zatrudniając cudzoziemca należy informować go o możliwości wstępowania do związków zawodowych. Mimo że od wprowadzenia regulacji minęło ponad pół roku, wciąż nie do końca wiadomo, jak wypełnić ten obowiązek.
Na mocy art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621) podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy cywilnoprawnej lub w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, informuje go w formie pisemnej, w języku zrozumiałym dla cudzoziemca, o prawie wstępowania do związków zawodowych, przysługującym mu na podstawie ustawy o związkach zawodowych.
Tyle mówi przepis. Tylko tyle. Nie ma bowiem żadnej regulacji przejściowej, a sam zapis jest mocno nieprecyzyjny. Spróbujmy zatem rozwiać wątpliwości.
- Czy obowiązek musi być spełniony także przez pracodawcę, u którego nie działają związki zawodowe?
Brak stosownego wyłączenia oznacza, że odpowiedź musi być twierdząca. Czyli mimo tego, że osoby zatrudnione nie mają do czego przystąpić, muszą być poinformowane, że mogą to zrobić… Czego nie rozumiesz?
- Mail to za mało?
Zgadza się – przepisy wymagają formy pisemnej. Czyli wymagana jest kartka papieru z podpisem.
- Należy wskazać działające u pracodawcy organizacje związkowe?
Zdecydowanie nie – byłoby to bowiem promowanie określonych związków zawodowych. Informacja powinna mieć charakter ogólny, bez wskazywania konkretnych związków.
- Informacja może być po polsku?
Tak, o ile język polski jest zrozumiały dla cudzoziemca. Jeżeli cudzoziemiec nie posługuje się językiem polskim, informację należy sporządzić w znanym mu języku (może to być jego język ojczysty, ale może być też dowolny inny język). Aby uniknąć wątpliwości i ewentualnych kosztów tłumaczenia najlepiej jest przygotować informację dwujęzyczną.
- Informacja związkowa może być elementem umowy będącej podstawą zatrudnienia?
Przepisy nie określają sposobu przekazania informacji. Może być ona wpleciona w umowę (np. o pracę, zlecenia), być elementem informacji o warunkach zatrudnienia (jest ona przekazywana pracownikom). Może być także przekazana w formie odrębnego dokumentu.
- Obowiązek przekazywania informacji związkowej dotyczy wyłącznie cudzoziemców zatrudnionych od 1 czerwca 2025 r.?
Zdania są podzielone. W szczególności między MRPiPS i GIP. Ministerstwo uważa, że z braku przepisów przejściowych obowiązek ten należy spełniać dopiero od momentu wejścia ustawy w życie, czyli od 1 czerwca 2025 r. Główny Inspektorat Pracy stoi natomiast na stanowisku, że… z braku przepisów przejściowych obowiązek ten dotyczy także cudzoziemców zatrudnionych przed tą datą.
Mamy zatem sprzeczne informacje z dwóch kluczowych urzędów, a cierpią na tym polscy pracodawcy (zleceniodawcy itp.). Oczywiście przekazanie takich informacji wszystkim zatrudnionym cudzoziemcom nie jest błędem i bezpieczniej jest tak zrobić. Ale jest to działanie pozbawione sensu. Przepisy weszły w życie z początkiem czerwca 2025 r. i niewątpliwie o związkach zawodowych należy informować cudzoziemców zatrudnianych pod rządami nowej ustawy. Wymaganie przekazywania takiej informacji także osobom zatrudnionym wcześniej oznacza wsteczne działanie prawa. Dlatego też w sporze MRPiPS v GIP – należy przyznać rację Ministerstwu, tym bardziej, że jest to wykładnia autentyczna, czego nie można powiedzieć w przypadku GIP.
Biorąc pod uwagę – pracodawca nie musi się rozpisywać. Informacja o związkach zawodowych może wyglądać tak:
Pracownik/zleceniobiorca/… ma prawo wstępowania do związków zawodowych.
