Odliczenie VAT „wcześniej” niż po otrzymaniu faktury? Fiskus studzi optymizm podatników po wyroku TSUE

19 maja 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.150.2026.1.IK, w której odniósł się do niezwykle istotnego dla praktyki zagadnienia t.j. momentu realizacji prawa do odliczenia VAT w sytuacji, gdy faktura została otrzymana dopiero po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, ale jeszcze przed złożeniem deklaracji za ten okres. Interpretacja ta pokazuje, że mimo korzystnego dla podatników wyroku TSUE z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24, organy podatkowe nadal prezentują ostrożne, restrykcyjne stanowisko.  

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje co do zasady w okresie, w którym po stronie sprzedawcy powstał obowiązek podatkowy. Jednocześnie art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy stanowi, że odliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w okresie, w którym podatnik otrzymał fakturę. W praktyce oznacza to, że jeżeli usługa została wykonana w styczniu, ale faktura wpłynęła do nabywcy dopiero w lutym, podatnik może odliczyć VAT najwcześniej w rozliczeniu za luty. 

Wątpliwości pojawiły się po wyroku TSUE z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24. Sąd uznał, że przepisy krajowe nie mogą uniemożliwiać podatnikowi odliczenia VAT w deklaracji za okres, w którym zostały spełnione materialne przesłanki odliczenia, jeżeli faktura została otrzymana jeszcze przed złożeniem deklaracji za ten okres. Innymi słowy, jeżeli dostawa miała miejsce w styczniu, a faktura wpłynęła przed terminem złożenia deklaracji za styczeń, podatnik powinien mieć możliwość odliczenia podatku już w styczniu. 

To rozstrzygnięcie wzbudziło duże zainteresowanie, ponieważ mogłoby oznaczać istotne uproszczenie praktyki rozliczeń VAT i poprawę płynności finansowej przedsiębiorców. Wielu podatników zaczęło rozważać bezpośrednie powoływanie się na przepisy dyrektywy VAT i pomijanie ograniczenia wynikającego z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT. 

Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje jednak, że takie podejście może wiązać się z istotnym ryzykiem. Organ uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe i wskazał, że na obecnym etapie nie można skutecznie powoływać się na wyrok T-689/24. Kluczowe znaczenie ma fakt, że orzeczenie to zostało objęte szczególną procedurą kontroli przez TSUE a sprawie nadano sygnaturę C-167/26 RX. Zgodnie z Protokołem nr 3 do Traktatu o funkcjonowaniu UE, otwarcie takiej procedury powoduje, że skuteczność orzeczenia TSUE zostaje zawieszona do czasu zakończenia kontroli. 

W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że do momentu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez TSUE wyrok T-689/24 nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że podatnicy nadal powinni stosować literalne brzmienie polskich przepisów i odliczać VAT dopiero w okresie, w którym otrzymali fakturę. 

Stanowisko organu nie przesądza oczywiście, że podatnicy definitywnie utracili możliwość powoływania się na argumentację wynikającą z prawa unijnego. Wręcz przeciwnie, sam fakt wydania wyroku T-689/24 potwierdza, że dotychczasowy polski model może być postrzegany jako zbyt restrykcyjny. Do czasu zakończenia postępowania kontrolnego sytuacja pozostaje jednak niepewna, a podatnicy decydujący się na „przyspieszone” odliczenie VAT muszą liczyć się z ryzykiem zakwestionowania rozliczeń przez organy podatkowe. 

Ryzyko to nie ma wyłącznie charakteru teoretycznego. W przypadku zakwestionowania wcześniejszego odliczenia podatnik może zostać zobowiązany do skorygowania deklaracji, zapłaty odsetek za zwłokę, a w niektórych przypadkach również do poniesienia dodatkowych konsekwencji wynikających z KKS, jeżeli organ uzna, że doszło do nierzetelnego rozliczenia podatku. W praktyce oznacza to, że potencjalna korzyść związana z szybszym odliczeniem VAT powinna być każdorazowo zestawiona z ryzykiem sporu. 

Z praktycznego punktu widzenia najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje obecnie stosowanie dotychczasowych zasad, tj. odliczanie VAT w okresie otrzymania faktury. Podatnicy, którzy chcieliby zastosować korzystniejsze podejście wynikające z wyroku T-689/24, powinni rozważyć uzyskanie własnej interpretacji indywidualnej lub przynajmniej przeprowadzenie szczegółowej analizy ryzyka. 

Interpretacja z 19 maja 2026 r. stanowi wyraźny sygnał, że administracja skarbowa nie akceptuje jeszcze automatycznie skutków wyroku T-689/24. Jednocześnie samo pojawienie się tego orzeczenia pokazuje, że dotychczasowe zasady rozliczania VAT mogą w przyszłości ulec zmianie. Do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez TSUE podatnicy powinni zachować szczególną ostrożność i unikać wdrażania nowych rozwiązań bez wcześniejszej oceny ich konsekwencji podatkowych.