Podział przedsiębiorstwa w związku z planowaną sukcesją? Co na to Szef KAS?

Biznes rodzinny to nie tylko biznes prowadzony przez rodziców, którzy przekazują firmę następnym pokoleniom. Biznes rodzinny to również wspólne przedsięwzięcie rodzeństwa, które przez wiele lat ciężko pracowało nad jego budową i dalszym rozwojem. W pewnym momencie taka formuła współpracy się wyczerpuje i zachodzi potrzeba podziału firmy. Nie bez znaczenia są również kwestie sukcesyjne i chęć przekazania biznesu kolejnym pokoleniom. W takim wypadku, właściciele myślą o podziale wspólnie budowanego biznesu. Co o tym sądzą organy podatkowe? 

W niedawno opublikowanej opinii zabezpieczającej Szef Krajowej Administracji Skarbowej oceniał, czy sytuacja, w której bracia posiadający za pośrednictwem spółek holdingowych równe udziały w spółkach zależnych zamierzali dokonać podziału większości z nich, nosi cechy unikania opodatkowania.  

Spółki zależne miały zostać podzielone przez wydzielenie, w taki sposób, żeby bracia (za pośrednictwem spółek holdingowych) nie posiadali razem udziałów w tej samej spółce dzielonej lub spółce przejmującej. Wskazano również, że aby doprowadzić do takiej sytuacji konieczne będzie umorzenie udziałów jednej ze spółek holdingowych w tych spółkach zależnych bez wynagrodzenia. Innymi słowy, bracia chcieli rozdzielić między siebie zgromadzony majątek i zachować pełną kontrolę nad przypadającą im częścią. Wyjątkiem była jedna ze spółek zależnych, która nadal miała być prowadzona wspólnie. 

Bracia wskazywali, że celem planowanego podziału jest przekazanie majątku kolejnym pokoleniom, zapewniając przy tym ciągłość prowadzonej działalności, przy jednoczesnym zabezpieczeniu aktywów przed niekontrolowanym rozdrobnieniem i ewentualnym przejęciem przez inne podmioty oraz zachowanie dotychczasowego profilu działalności. Jednocześnie wyjaśnili, że majątek zostanie podzielony zgodnie z ich aktualnymi preferencjami i zaangażowaniem w dany rynek lokalny, tak aby możliwie łatwo przystosować się do nowej formy zarządzania biznesem, z jednoczesnym uproszczeniem przyszłej sukcesji międzypokoleniowej. 

Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdził, że podział biznesów rodzinnych pomiędzy członków rodziny i związana z tym zmiana struktury udziałowej spółek działających w grupie jest co raz częstszą praktyką rynkową. Wziął również pod uwagę długą wspólną historię biznesową obu braci sięgającą końcówki lat 80 XX wieku, oraz to że formuła prowadzenia wspólnego biznesu w rodzinie po pewnym czasie naturalnie się wyczerpuje i każdy z właścicieli (braci) chciałby pójść "własną drogą". W końcu stwierdził, że cel jakim jest przygotowanie do sukcesji międzypokoleniowej należy uznać za istotny, mimo braku formalnego planu sukcesji. Zwrócił także szczególną uwagę, że istotny wpływ na dokonaną ocenę miało faktycznie zainteresowanie biznesem przez sukcesorów oraz wdrażanie ich do przyszłego, samodzielnego prowadzenia biznesu. 

Z powyższych względów stwierdził, że wyłącznym, głównym lub jednym z głównych celów planowanych czynności nie jest osiągnięcie wymienionych we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej korzyści podatkowych. Do korzyści tych należało: 

• niepowstanie zobowiązania podatkowego na gruncie podatku dochodowego po stronie spółek holdingowych oraz spółek przejmujących, 

• niepowstanie zobowiązania podatkowego po stronie wspólników spółki której udziały są umarzane (spółek holdingowych), jak również dla samej spółki (zależnej).  

W opinii zabezpieczającej wskazano również, że planowana czynność nie jest sztuczna ani sprzeczna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. 

Omówiona opinia zabezpieczająca jest dobrym znakiem dla wszystkich przedsiębiorców którzy przygotowują się do sukcesji i związanym z tym podziałem majątku. Szef Krajowej Administracji Skarbowej potwierdza, że obecnie takie podziały występują co raz częściej i jak wynika z uzasadnienia opinii, wykazuje zrozumienie dla związanych z tym restrukturyzacji. Warto docenić, że organ podatkowy akceptuje również takie sposoby restrukturyzacji majątku rodzinnego, które nie wiążą się z obowiązkiem zapłaty podatku. Warto jednak zwrócić uwagę, że planowane czynności muszą mieć stosowne uzasadnienie i być dostosowane do obecnej sytuacji rodzinnej i możliwych do realizacji planów. 

Sukcesja to coś z czym będzie mierzyło się co raz więcej rodzimych przedsiębiorców. Jak pokazuje omówiona opinia zabezpieczająca, nawet jeśli będzie wiązała się z reorganizacją majątku, organy podatkowe wykazują się zrozumieniem i nie dążą do opodatkowania takich czynności za wszelką cenę. Do sukcesji należy jednak podejść z głową i dokładnie ją zaplanować, co pozwoli na jej bezproblemowe przeprowadzenie. 

Stoisz przed decyzją co zrobić ze swoja firmą? Odezwij się do nas, chętnie Ci doradzimy jak bezpiecznie przejść przez ten proces. 

Opinia zabezpieczająca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 1 kwietnia 2026 r., sygn. DKP16.8082.12.2025