Projekt zmian w wyłączeniach SENT (nr 1066) – krok w dobrą stronę, ale z istotnymi ryzykami interpretacyjnymi
Opublikowany 11 lutego 2026 r. projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki (nr z wykazu 1066) zmieniający rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów jako wyznaczający kierunek zmian upraszczających dla branży odzieżowej – należy ocenić pozytywnie.
Jednocześnie analiza przedstawionych przepisów rozporządzenia wskazuje na szereg istotnych luk redakcyjnych i ryzyk interpretacyjnych, które – jeśli nie zostaną doprecyzowane – mogą prowadzić do efektów sprzecznych z deklarowanym celem deregulacyjnym.
Problem „paczki do 20 kg” – luka systemowa w konstrukcji przepisu
Projekt przewiduje wyłączenie dla:
- paczek pocztowych (do 20 kg w rozumieniu Prawa pocztowego),
- paczek innych niż pocztowe, jeżeli masa brutto przekracza 20 kg i nie przekracza 31,5 kg.
Na pierwszy rzut oka konstrukcja wydaje się komplementarna wobec obowiązującego § 2 ust. 10 pkt 3 rozporządzenia SENT. Jednak – literalne brzmienie przepisu może prowadzić do niezamierzonego wyłączenia tylko części paczek.
W praktyce nie wszystkie przesyłki do 20 kg przewożone przez operatora pocztowego są „paczkami pocztowymi” w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe (np. ze względu na przekroczenie dopuszczalnych wymiarów). W takiej sytuacji:
- paczka < 20 kg, ale niespełniająca definicji „paczki pocztowej” → podlegałaby SENT,
- ta sama paczka > 20 kg → byłaby wyłączona.
Powstaje więc konstrukcja, w której cięższa paczka korzysta z wyłączenia, a lżejsza – nie. Trudno uznać to za rozwiązanie racjonalne z punktu widzenia celu regulacji (ograniczenie obciążeń przy niskim ryzyku nadużyć).
Wydaje się sensowne zatem aby ustawodawca wykreślił warunek „przekracza 20 kg”) i zmierzał do objęcia wyłączeniem wszystkich paczek do 31,5 kg, niezależnie od kwalifikacji jako „paczka pocztowa”. Taki postulat zgłaszali także przedstawiciele branży przewozowej.
Kolejny problem to także brak jednoznacznego objęcia wyłączeniem również podwykonawców operatorów pocztowych.
W praktyce:
- operator pocztowy często jest przewoźnikiem umownym,
- przewóz faktycznie realizuje podwykonawca.
- Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA obowiązki SENT spoczywają na przewoźniku faktycznym. Brak doprecyzowania może prowadzić do sytuacji, w której:
- operator korzysta z wyłączenia,
- jego podwykonawca – już nie.
AEO tylko po stronie fulfillment? – problem modelu biznesowego
Projekt zakłada wyłączenie, jeżeli:
- usługi fulfillment świadczy podmiot posiadający status AEO lub umowę o współdziałanie,
- oraz wskaże numer AEO w dokumencie przewozowym.
W branży odzieżowej jednakże najczęściej:
- status AEO posiada przewoźnik (operator KEP),
- centrum fulfillment nie ma AEO.
Literalne brzmienie przepisu może prowadzić do wniosku, że:
- AEO po stronie operatora fulfillment → wyłączenie działa,
- AEO wyłącznie po stronie przewoźnika → wyłączenie nie działa.
To prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania modeli organizacyjnych przy identycznym poziomie bezpieczeństwa łańcucha dostaw.
Dodatkowo pojawia się problem techniczny: dokument przewozowy generuje co do zasady przewoźnik, a nie podmiot wykonujący usługi fulfillment. Wymóg, by to operator fulfillmentwskazywał numer AEO w dokumencie, może być w praktyce niewykonalny.
Uwagę zwraca także konstrukcja językowa przepisu („przewóz wykonywany w celu świadczenia usług”). Z perspektywy logiki operacyjnej:
- to usługi logistyczne są realizowane w celu przeprowadzenia przewozu,
- a nie przewóz w celu świadczenia usług.
W praktyce interpretacyjnej może prowadzić do sporów co do zakresu zastosowania wyłączenia. Zasadne zatem byłoby zmodyfikowanie sformułowania na „w związku ze świadczeniem usług” z punktu widzenia spójności systemowej i ograniczenia ryzyka wykładni zawężającej.
Projekt nr 1066 niewątpliwie stanowi krok w stronę racjonalizacji obowiązków SENT w sektorze fashion i e-commerce. Kierunek zmian należy ocenić pozytywnie.
Jednocześnie obecne brzmienie przepisów generuje cztery zasadnicze ryzyka:
- Luka dla paczek < 20 kg niespełniających definicji „paczki pocztowej”.
- Brak jednoznacznego objęcia podwykonawców wyłączeniem.
- Dysfunkcjonalne powiązanie wyłączenia wyłącznie z AEO po stronie fulfillment.
- Nieprecyzyjna konstrukcja językowa („w celu”).
Jeżeli celem projektodawcy jest realne ograniczenie obciążeń administracyjnych przy zachowaniu bezpieczeństwa fiskalnego, wskazane uwagi wymagają uwzględnienia na etapie dalszych prac legislacyjnych.
W przeciwnym razie regulacja, która miała upraszczać system, może stać się źródłem nowych sporów interpretacyjnych i ryzyk sankcyjnych.
