Rozliczanie w CIT kontraktów długoterminowych obejmujących dostawę urządzeń, oprogramowania i usługi inżynieryjnokonsultingowe. Kategoria: CIT

Kontrakty długoterminowe – zwłaszcza te, które łączą dostawę specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz usługi inżynieryjne czy konsultacje techniczne – rodzą w praktyce wiele pytań o prawidłowy moment rozpoznania przychodu oraz przyporządkowanie kosztów w podatku dochodowym od osób prawnych. 

Rozpoznawanie przychodów przy kontraktach długoterminowych 

Przedmiotem analizy Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 14 lutego 2025 r. (nr 0114-KDIP2-2.4010.682.2024.1.AS) były kontrakty obejmujące: 

• dostawę i montaż specjalistycznych urządzeń, 
• dostawę i wdrożenie oprogramowania, 
• świadczenie usług konsultacji technicznoaplikacyjnych obejmujących uruchomienie zainstalowanych urządzeń, przeprowadzenie testów, a także przeszkolenia wskazanych przez kontrahenta osób w zakresie obsługi eksploatacyjnej i konserwacji danego urządzenia.  

Były to umowy długoterminowe, nierzadko trwające ponad 12 miesięcy i obejmujące więcej niż jeden rok podatkowy. Wynagrodzenie było w nich określone w umowie lub specyfikacji ofertowej i rozliczane etapami zgodnie z harmonogramem (milestones). Każdy etap kończył się podpisaniem protokołu zdawczoodbiorczego przez kontrahenta. Faktura była wystawiana właśnie po zakończeniu danego etapu i podpisaniu protokołu. 

Na gruncie rachunkowym podatnik stosował metodę percentage of completion, rozpoznając przychody i koszty proporcjonalnie do stopnia zaawansowania projektu. Pojawiło się więc pytanie, czy dla celów podatku dochodowego od osób prawnych można podążać za wyceną bilansową, czy też należy trzymać się innych momentów rozpoznania przychodu. 

Dyrektor KIS zgodził się ze stanowiskiem podatnika, że przychód podatkowy powinien być rozpoznawany na moment zakończenia poszczególnych etapów prac, potwierdzonych protokołem odbioru. To właśnie protokół zdawczoodbiorczy stanowił w praktyce gospodarczej obiektywny dowód wykonania określonej części świadczenia, a więc moment powstania przychodu należnego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. 

Jak słusznie wskazał organ podatkowy, ustawa nie określa momentu w jakim należy uznać, że usługa została faktycznie wykonana, czy też wykonana częściowo; nie wskazuje także sposobu pozwalającego na uznanie danego etapu usługi za zakończony. Określenie momentu wykonania świadczenia, będzie zatem wynikało z postanowień umów zawartych między ich stronami. Strony mogą bowiem dowolnie ustalić, jaki zakres prac/usług uznają za wykonane świadczenie.  

Dla podatku dochodowego od osób prawnych, kluczowe są dwa elementy: 

• faktyczne zakończenie konkretnego etapu prac, zgodnie z kontraktem, 
• akceptacja tego etapu przez kontrahenta, potwierdzona np. protokołem odbioru. 

Dopiero wtedy powstaje przychód podatkowy związany z danym etapem kontraktu. 

Koszty bezpośrednio związane z kontraktem – jak je przyporządkować? 

Drugą kwestią analizowaną przez organ była zasada rozliczania kosztów bezpośrednio związanych z realizacją kontraktów. Przepisy art. 15 ust. 4 ustawy o CIT wymagają, aby koszty bezpośrednie były potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. 

Dyrektor KIS potwierdził, że przy kontraktach długoterminowych rozliczanych etapami, koszty bezpośrednio związane z realizacją danego kontraktu powinny być rozliczane proporcjonalnie do przychodów uzyskiwanych z tytułu wykonania kolejnych etapów. W praktyce oznacza to konieczność: 

• identyfikacji kosztów bezpośrednich kontraktu (np. zakup określonych urządzeń), 
• przyporządkowania tych kosztów do etapów kontraktu, których dotyczą, 
• ujmowania ich podatkowo w tych okresach, w których rozpoznawany jest przychód za dany etap. 

Takie podejście pozwala zachować współmierność przychodów i kosztów, a jednocześnie jest spójne z logiką rozliczania kontraktów długoterminowych. 

Co istotne, podobne wnioski zostały potwierdzone również w interpretacji z 1 sierpnia 2023 r. (nr 0111-KDIB1-1.4010.304.2023.2.BS), dotyczącej świadczenia usług inżynieryjnych i projektowych w ramach kontraktów długoterminowych. Również tam organ zaakceptował rozpoznawanie przychodów na moment zakończenia etapów potwierdzonych protokołami i odpowiednie „podążanie” kosztów za przychodami. 

Taki sposób rozliczania kontraktów budowalnych jest natomiast od wielu lat akceptowany przez organy podatkowe. 

Wnioski praktyczne dla podatników 

Z przywołanych interpretacji wynika spójny obraz tego, jak na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podchodzić do kontraktów długoterminowych rozliczanych etapami, nie tylko dotyczących usług budowlanych. 

Spółka realizująca kontrakty długoterminowe powinna rozpoznawać przychód podatkowy w momencie zakończenia poszczególnych etapów prac, co jest potwierdzone podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego przez kontrahenta. Koszty bezpośrednio związane z realizacją kontraktów długoterminowych powinny być rozliczane proporcjonalnie do uzyskiwanych przychodów z tytułu realizacji poszczególnych etapów kontraktu, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT.