Trudne pytania o składki zdrowotne
Na ostatnim webinarze dostałem kilka naprawdę ciekawych i trudnych pytań i obiecałem, że przygotuję dla Was odpowiedzi.
A więc oto są!
Oczywiście zaznaczam, że nie wszystkie kwestie są oczywiste i w 100 % wyjaśnione w przepisach czy interpretacjach organów oraz ZUS, więc jest to tylko i wyłącznie moja analiza!
1.Zmiana formy opodatkowania w 2023 r. a odliczenie składki zdrowotnej za grudzień 2022 r.
Podatnik w 2022 r. był opodatkowany podatkiem liniowym, a na 2023 r. wybiera ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Pytanie – czy podatnik odliczy od dochodu (zaliczy do kosztów) składkę zdrowotną z „liniówki” za miesiąc grudzień 2022 r., którą zapłaci w styczniu 2023 r.
Odpowiedź – nie, albowiem składka jest płacona już w momencie, gdy jest opodatkowany ryczałtem. Dodatkowo, nie będzie mógł jej odliczyć na podatku liniowym, albowiem zostanie zapłacona już w 2023 r.
Wniosek – w przypadku zmiany formy opodatkowania, nasze składki za grudzień 2022 r. mogą zostać odliczone od dochodu / zaliczone do kosztów podatkowych tylko, jeżeli zapłaciliśmy je jeszcze w 2022 r.
2. Zmiana formy opodatkowania a składka za styczeń.
Przedsiębiorca w 2022 r. był opodatkowany według ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Na 2023 r. (do 20 lutego 2023 r.) zmienia formę opodatkowania na podatek liniowy.
Pytanie – jaką składkę zdrowotną płacimy za styczeń 2023 r. – według zasad obowiązujących dla ryczałtu, czy „liniówki”?
Odpowiedź – w mojej ocenie, w przypadku zmiany formy opodatkowania z ryczałtu na podatek liniowy ze skutkiem od 1 stycznia 2022 r. właściwa powinna być składka jak z „liniówki”.
Z uwagi na fakt, że realnie nie mamy dochodu za grudzień, składka za styczeń 2022 r. powinna być to składka minimalna, ale jeszcze według wartości na 2022 r. czyli 270,90 zł
Niestety z uwagi na nowe przepisy o roku składkowym, istnieje ryzyko uznania, że za styczeń 2023 r. konieczna będzie zapłata „13” składki liczonej jak dla ryczałtu… Tutaj wciąż oczekujemy na oficjalne stanowisko…
3. Różnice remanentowe a składka zdrowotna za 2022 r.
Pytanie – czy różnice remanentowe powinny być uwzględniane w obliczeniu wysokości składki zdrowotnej za 2022 r.?
Odpowiedź - zasadniczo ustalając dochód z działalności gospodarczej na potrzeby wyliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, uwzględnia się tzw. różnice remanentowe.
I tak, jeśli remanent końcowy jest wyższy od remanentu początkowego, dochód stanowiący podstawę wymiaru składki zdrowotnej, jest powiększany o różnicę remanentową, natomiast jeśli remanent końcowy jest niższy od remanentu początkowego, dochód stanowiący podstawę wymiaru składki zdrowotnej ulega pomniejszeniu o różnicę remanentową.
Jednocześnie zgodnie z art. 36 ustawy z 9.02.2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, przy ustalaniu w 2022 r. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie powiększa się dochodu, o różnicę remanentową.
Konsekwentnie, przy ustalaniu dochodu za grudzień 2022 r. na potrzeby składki zdrowotnej należnej już za styczeń 2023 r., remanent końcowy sporządzony w trakcie roku (na dzień 31 stycznia 2022 r.) może wyłącznie zmniejszyć wysokość składki zdrowotnej.
Do podobnych wniosków dochodzi również ZUS w swojej „enigmatycznej” odpowiedzi:
Jednocześnie zgodnie ze stanowiskiem ZUS (zawartym w poradniku: "Polski Ład. Co zmienia się w przepisach dotyczących rozliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne od 1 stycznia 2022 r.", str. 12) „przy ustalaniu w 2022 r. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie powiększa się dochodu o różnicę remanentową, gdy remanent końcowy jest wyższy od remanentu początkowego”.
Co ciekawe, ZUS wskazuje ponadto, że przy ustalaniu rocznej podstawy należy brać pod uwagę remanent sporządzony na dzień 1 stycznia 2022 r.
„Jednak przy ustalaniu rocznej podstawy obliczenia składki zdrowotnej za 2022 r. uwzględnia się stan remanentu sporządzonego na dzień 1 stycznia 2022 r., czyli remanentu, w którym uwzględniłeś między innymi towary handlowe zakupione przed tym dniem.”
4. Dopłata składki zwrotnej na ryczałcie dokonana jeszcze w 2022 r. zamiast w 2023 r.
Przedsiębiorca opłacał w 2022 r. składki zdrowotne (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) w wysokości zależnej od przychodów (odpowiednio do 60.000 zł oraz powyżej 60.000). W grudniu okazało się, że roczne przychody przekroczą 300.000 zł i czeka go dopłata składki zdrowotnej.
Pytanie – czy można odliczyć od przychodu w 2022 r. roczną dopłatę składki zdrowotnej, jeżeli dopłaty tej dokonamy jeszcze w 2022 r., a nie przy rozliczeniu rocznym w 2023 r.?
Odpowiedź – w mojej ocenie jest to możliwe, albowiem składki dotyczą roku, w którym podatnik faktycznie jest na ryczałcie i zostaną w tym roku zapłacone.
Jest to jednak podejście ryzykowne, z uwagi na to, że przepisy wskazują na rozliczenie składki zdrowotnej za 2022 r. po zakończeniu roku (w deklaracji za kwiecień 2023 r.). Może więc powstać wątpliwość, czy nie mamy w tym zakresie do czynienia z „nadpłaceniem składek” lub ze składkami jeszcze nienależnymi, czyli niewynikającymi z deklaracji?
Dodatkowym ryzykiem jest sposób zaliczania dopłaty przez ZUS, albowiem najprawdopodobniej dopłata zostanie zaliczona na poczet różnych tytułów, a nie tylko składki zdrowotnej.
Nadpłata składki zdrowotnej na ryczałcie była poruszana wcześniej w kontekście zmiany formy opodatkowania w trakcie roku. MF zajęło stanowisko zgodnie z którym, nadpłacone składki nie mogą zostać odliczone od przychodu, ponieważ zostaną zapłacone niejako na poczet kolejnych miesięcy, w których przedsiębiorca będzie korzystał z opodatkowania na zasadach ogólnych.
W tym zakresie, należy również zwrócić uwagę na interpretacje dotyczące możliwości odliczenia składek nadpłaconych w 2021 r. za rok 2022,w tym m.in. na korzystną interpretację z 10 stycznia 2023 r. nr: 0113-KDIPT2-3.4011.852.2022.2.NM3.
Obie opisane sytuacje różnią się jednak od przypadku, gdy nie tyle „nadpłacamy” składkę, co faktycznie dokonujemy jej dopłaty z uwagi na wysokość osiągniętych przychodów, dlatego tym bardziej uważam, że odliczenie powinno być możliwe, ale jest obarczone ryzykiem.
