Ulga dla inwestorów giełdowych na pierwszą ofertę publiczną
Zyski kapitałowe ze sprzedaży akcji są zasadniczo opodatkowane tzw. podatkiem Belki. Podatek wynosi 19% od dochodu, czyli różnicy między przychodami ze sprzedaży akcji a kosztami ich uzyskania. Przychodem jest cena, po której nastąpiła sprzedaż akcji. Kosztem uzyskania tego przychodu są wydatki poniesione na objęcie lub nabycie sprzedanych akcji. Przychody te powstają w momencie przeniesienia na nabywcę własności akcji. Dochody i podatek od nich wykazywane są w składanym po zakończeniu roku zeznaniu PIT-38. Podatek wynikający z zeznania płatny jest w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po zakończonym roku.
Nie zawsze jednak wystąpi konieczność opodatkowania dochodów ze sprzedaży akcji. Od 2022 r. w Polsce inwestorzy na rynku kapitałowym otrzymali zachętę podatkową do długoterminowych inwestycji w ramach pierwszej oferty publicznej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 105a ustawy o PIT dochody uzyskane z odpłatnego zbycia akcji objętych lub nabytych przez podatnika lub spadkodawcę podatnika w wyniku pierwszej oferty publicznej podlegają zwolnieniu z opodatkowania.
Konieczne jest przy tym spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze akcje trzeba „trzymać” w portfelu inwestycyjnym przez co najmniej 3 lata. Odpłatne zbycie akcji może nastąpić dopiero po upływie trzech lat od dnia, w którym akcje te zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym albo wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu. Po drugie, wykluczone są powiązania pomiędzy akcjonariuszem a spółką akcyjną. Podatnik albo spadkodawca podatnika, którzy objęli lub nabyli akcje w ramach pierwszej oferty publicznej, nie mogą być ze spółką podmiotami powiązanymi w okresie dwóch lat poprzedzających dzień objęcia lub nabycia tych akcji odpowiednio przez podatnika albo spadkodawcę podatnika.
Wymaga podkreślenia, że do zwolnienia uprawniają także IPO w ramach alternatywnego systemu obrotu, takiego jak NewConnect. W 2024 roku na GPW w Warszawie zrealizowano 14 pierwszych ofert publicznych, z czego tylko jedna była na głównym rynku GPW, a reszta na NewConnect. Objęcie ASO jest więc niezwykle ważne.
Jednocześnie, w przypadku gdy inwestycja nie przyniesie zysków, zwolnienie nie będzie stanowić dodatkowej „kary” dla podatnika. Zgodnie z ustawą o PIT, jeżeli w związku z odpłatnym zbyciem akcji objętych w ramach pierwszej oferty publicznej, powstanie nadwyżka wydatków poniesionych na ich objęcie lub nabycie nad przychodami z ich odpłatnego zbycia, nadwyżka ta stanowi koszt uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym nastąpiło odpłatne zbycie takich akcji.
W przypadku śmierci inwestora, spadkobiercy wstępują w jego prawa odnośnie zwolnienia dochodów ze zbycia akcji, o ile spełnione zostaną pozostałe warunki.
