Zagadka nagrody jubileuszowej
Pracownicy urzędów państwowych i samorządowych otrzymują nagrody jubileuszowe, a przepisy wyraźnie określają zasady i ustalania i wypłaty. Pozostali pracodawcy mogą wprowadzić nagrody jubileuszowe na zasadzie dobrowolności. Niewątpliwie dodatkowe okresy wliczane do stażu pracy przekładają się na szybsze uzyskiwanie kolejnych nagród, ale tylko w teorii jest to proste.
Nowe okresy stażowe
Poszerzone zostały okresy stażowe o między innymi umowy zlecenia i okresy wykonywania działalności gospodarczej.
Nowe okresy zaliczane są do stażu ogólnego i urlopowego, a zlecenia wykonywane u obecnego pracodawcy – także do zakładowego. Przy czym na mocy art. 6 ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423) uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia: 1.01.2026 r. (budżet) lub 1.05.2026 r. (komercja).
Urzędy
W przypadku urzędów samorządowych i publicznych istnieją przepisy, które regulują nagrody jubileuszowe. Przykładowo zgodnie z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 467 z późn. zm.) pracownik nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu upływu okresu uprawniającego do tej nagrody albo w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających nagrody jubileuszowe. Wypłata nagrody jubileuszowej następuje niezwłocznie po nabyciu przez pracownika prawa do tej nagrody, a jeżeli w aktach osobowych pracownika brak jest odpowiedniej dokumentacji - niezwłocznie po udokumentowaniu przez pracownika prawa do nagrody jubileuszowej.
Jednocześnie mamy wyraźne zapisy mówiące, iż w przypadku udokumentowania okresów uprawniających do 2 i więcej nagród – wypłaca się jedną, najwyższą. Z kolei w przypadku udokumentowania przez pracownika prawa do kolejnej nagrody w ciągu 12 miesięcy od uzyskania poprzedniej – wypłaca się jedynie uzupełnienie (różnice między kwotą nagród).
Powyższe oznacza, że w urzędach (w samorządowych jest analogicznie): jeżeli pracownik miał 16 lat stażowych, a doliczenie nowych okresów daje 22 lata – urząd powinien wypłacić nagrodę, mimo że w chwili, gdy upłynęło 20 lat stażowych nie było jeszcze przepisów dających takie prawo.
Inne zakłady pracy
Zacznijmy od tego, że nagroda jubileuszowa nie jest świadczeniem obowiązkowym dla większości podmiotów (praktycznie dla wszystkich poza urzędami). W efekcie wprowadzenie nagrody wymaga stosownego zapisu w dokumentach wewnętrznych (np. układzie zbiorowym lub regulaminie wynagradzania).
Oznacza to, że nie mają w tym przypadku zastosowanie przepisy ogólnoobowiązujące, a pracodawca ma swobodę w ustalaniu zasad. Nie ma zatem przeszkód, żeby wprowadzić zasadę mówiącą, iż do nagrody bierze się pod uwagę wyłącznie zatrudnienie u tego pracodawcy (zakładowy staż pracy). Nowe okresy stażowe nie mają wtedy zastosowania. Pracodawca powinien jednak wliczać w takim przypadku do stażu zakładowego umowy zlecenia wykonywane na jego rzecz.
Czy zatem w przypadku, gdy pracownik udokumentuje po wejściu w życie regulacji np. 6 dodatkowych lat należy wypłacić mu odprawę, jeżeli pracownik osiągnął kolejną „piątkę” przed wejściem w życie nowej regulacji – mamy dwie szkoły.
1 Stanowisko
Skoro w urzędach wypłacamy, to w komercji też. Niby ok, ale takie kategoryczne stwierdzenie nie uwzględnia zapisów wewnętrznych dokumentów (np. regulaminu wynagradzania) i nie uwzględnia jego specyfiki. No i co z przepisem przejściowym…
2 Stanowisko
Jeżeli pracownik miał 16 lat stażowych, a doliczenie nowych okresów daje 22 lata – pracodawca nie powinien wypłacać nagrody, gdyż pracownik osiągnął 20 lat w czasie, gdy nie obowiązywały przepisy, a z przepisu przejściowego wynika, że uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia objęcia regulacją. Innymi słowy otrzyma kolejną nagrodę za 3 lata – będzie to nagroda za 25 lat, a nagroda za 20 zgodnie z tym stanowiskiem przepada.
Odrobina logiki w ujęciu syntetycznym
- Skoro obowiązują zasady wewnętrzne, to mają one pierwszeństwo przed regulacjami ustawowymi.
- Przepisy dotyczące urzędników nie mają zastosowania poza urzędami. Czyli to, jak jest w urzędzie nie ma znaczenia w firmie komercyjnej.
- Dowolność kształtowania zapisów oznacza też wolność ich interpretowania. Mamy wtedy bowiem do czynienia z wykładnią autentyczną dokonywaną przez podmiot, który stworzył daną regulację.
- Powyższe oznacza, że do pracodawców niebędących urzędami nie można stosować rozwiązań stosowanych w urzędach, nawet przez analogię.
- W efekcie o tym, czy nagroda będzie wypłacona decydują zasady wyrażone w zapisach wewnętrznych i przyjętym sposobie ich wykładni.
Podsumowanie
Nie można jednoznacznie przesądzić, czy pracodawcy niebędący urzędami muszą wypłacać nagrody jubileuszowe, za kolejne piątki osiągnięte przez pracownika przed wejściem w życie nowych przepisów, ale z uwzględnieniem nowych okresów stażowych. Po raz kolejny ustawodawca pokazał, że jedne z trudniejszych w tworzeniu są przepisy przejściowe (intertemporalne) i że sobie z nimi po prostu nie radzi (a my za to płacimy). Uprawnienia stosuje się od wskazanego dnia, ale w przypadku nagród jubileuszowych może to oznaczać, że od tego dnia pracownik nabywa prawo do odprawy albo że może od niego udokumentować prawo do nagrody (to drugie stanowisko zwyciężyło w urzędach). W efekcie nowa regulacja stała się bombą z opóźnionym zapłonem i już niedługo mogą posypać się pozwy pracowników. A co powiedzą sądy? A to już czas pokaże.
