Zaliczki uproszczone w CIT po połączeniu spółek – czy przy ocenie możliwości ich stosowania brać pod uwagę CIT-8 spółek przejmowanych?

Udział w połączeniu spółek nie oznacza automatycznej utraty prawa do stosowania zaliczek uproszczonych w CIT. Kluczowe jest to, czy spółka przejmująca zachowuje swoją osobowość prawną – jeśli tak, traktujemy ją cały czas jako tego samego podatnika. 

W takiej sytuacji: 

• zaliczki uproszczone ustala się na podstawie wyłącznie jej własnego CIT-8 za rok referencyjny, 
• nie sumuje się zeznań podatkowych spółek przejmowanych, 
• połączenie jako takie nie stanowi przeszkody dla stosowania uproszczonych zaliczek, co potwierdza aktualna linia interpretacyjna Dyrektora KIS. 

Dla działów finansowych oznacza to większą przewidywalność rozliczeń – nawet w trakcie procesów reorganizacyjnych. 

Wstęp 

Zaliczki uproszczone w CIT (art. 25 ust. 6 ustawy o CIT) to popularne rozwiązanie dla spółek, które chcą uprościć bieżące rozliczenia podatku. W praktyce pojawia się jednak pytanie, co dzieje się w sytuacji, gdy spółka w międzyczasie uczestniczy w połączeniu – szczególnie jako spółka przejmująca kilka innych podmiotów. 

Przykładowy case: spółka w 2024 r. wykazała podatek należny w CIT-8, w 2025 r. uczestniczyła w połączeniu (jako przejmująca), a w 2026 r. chciałaby płacić zaliczki uproszczone. Czy przy kalkulacji zaliczek uproszczonych na 2026 r. powinna brać pod uwagę wyłącznie własne zeznanie CIT-8 za 2024 r., czy również deklaracje CIT-8 spółek przejmowanych? 

Na to pytanie odpowiada m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 4 września 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.377.2024.1.RK. 

Punkt wyjścia – zasady stosowania zaliczek uproszczonych 

Zgodnie z art. 25 ust. 6 ustawy o CIT, podatnicy mogą wpłacać zaliczki miesięczne w danym roku podatkowym w uproszczonej formie w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1, złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Jeżeli w tym zeznaniu podatnicy nie wykazali podatku należnego, mogą wpłacać zaliczki miesięczne w wysokości 1/12 podatku należnego wynikającego z zeznania złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata. Jeżeli również w tym roku podatnicy nie wykazali podatku należnego, nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie. 

Czy połączenie wpływa na prawo do zaliczek uproszczonych? 

W analizowanej sytuacji spółka w 2025 r. brała udział w połączeniu kilku podmiotów, przy czym sama nie utraciła osobowości prawnej – działała jako spółka przejmująca. 

W praktyce pojawiają się dwie wątpliwości: 

1. Czy samo uczestnictwo w połączeniu odbiera prawa do stosowania zaliczek uproszczonych? 
2. Czy przy obliczaniu zaliczek trzeba uwzględniać łącznie CIT-8 wszystkich połączonych spółek? 

W ocenie Dyrektora KIS – odpowiedź jest jasna: 

• połączenie nie pozbawia spółki przejmującej prawa do zaliczek uproszczonych, 

• spółka przejmująca analizuje wyłącznie swoje własne CIT-8, bez „sumowania” CIT-8 spółek przejmowanych. 

W interpretacji z 4 września 2024 r., znak 0114-KDIP2-2.4010.377.2024.1.RK Dyrektor KIS analizował sytuację spółki, która w 2024 r. przejęła (w trybie uproszczonym) inne spółki, a w 2025 r. chciała płacić zaliczki uproszczone. Organ zgodził się ze stanowiskiem spółki, że: 

• może ona wpłacać zaliczki uproszczone w 2025 r. na podstawie własnej deklaracji CIT-8 za rok podatkowy 2023, 
• fakt przejęcia innych spółek w 2024 r. nie wpływa na prawo do stosowania zaliczek uproszczonych, 
• przepisy ustawy o CIT nie przewidują obowiązku uwzględniania CIT-8 spółek przejmowanych przy kalkulacji zaliczek uproszczonych. 

Organ podkreślił przy tym, że skutkiem połączenia może być utrata podmiotowości prawnej przez spółkę przejmowaną, natomiast spółka przejmująca nie traci swej podmiotowości prawnej, zachowując ciągłość prawną i organizacyjną. 

To oznacza, że: 

• przed połączeniem i po połączeniu mamy cały czas tego samego podatnika, 
• w związku z tym podstawą zaliczek uproszczonych są wyłącznie zeznania tego konkretnego podatnika, a nie wszystkich podmiotów, które w nim „zniknęły”. 

Dyrektor KIS wprost wskazał, że brak jest w ustawie mechanizmu „sumowania CIT-8” spółek przejmowanych na potrzeby art. 25 ust. 6 ustawy o CIT. 

Stanowisko z września 2024 r. nie jest odosobnione, podobne podejście znajdziemy m.in. w interpretacjach: 

• z 20 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.519.2024.1.AP, 
• z 14 czerwca 2018 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.159.2018.1.AM, 
• z 19 grudnia 2017 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.268.2017.1.AM. 

We wszystkich tych rozstrzygnięciach przewija się ta sama myśl: dla zaliczek uproszczonych kluczowy jest podatnik jako podmiot, a nie „historia” wszystkich spółek, które zostały do niego przyłączone.