Zamknięte składowisko odpadów, a podatek od nieruchomości

W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: „ustawa o podatkach i opłatach lokalnych”) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, należy rozumieć (co do zasady) - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Jednocześnie, zgodnie z definicją wskazaną w art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, tj. zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Bardzo szeroki i otwarty charakter definicji działalności gospodarczej jest często powodem sporów między podatnikami, a organami podatkowymi na gruncie podatku od nieruchomości. Przypomnieć bowiem należy, iż dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, stawki podatku są najwyższe. 

Przykładem powyższego sporu stała się w ostatnim czasie kwestia opodatkowania gruntów stanowiących teren zamkniętego składowiska odpadów, które podlegało monitoringowi. Spór ten musiał rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2026 r., o sygn. III FSK 970/24., który sformułował następujące wnioski, kluczowe dla istoty problemu:

• działalność w zakresie gospodarowania odpadami obejmuje składowanie odpadów, które dzieli się na dwie fazy: eksploatacyjną i poeksploatacyjną. W fazie eksploatacyjnej przyjmuje się odpady w celu ich unieszkodliwienia. W fazie poeksploatacyjnej nie przyjmuje się już odpadów, a jedynie ponosi koszty rekultywacji oraz monitoringu składowiska;
• fakt zaprzestania przyjmowania odpadów i zakończenia rekultywacji nie wyłączanieruchomości z zakresu związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w pojęciu tym mieści się również monitoring składowiska odpadów po jego zamknięciu. Należy więc w dalszym ciągu traktować grunty składowiska odpadów jako związane z działalnością gospodarczą;
• działania podejmowane w fazie poeksploatacyjnej nie są odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę zarządzającego składowiskiem odpadów, lecz są immanentnie związane z prowadzoną przez niego działalnością i są jej częścią. W tym kontekście nie ma znaczenia brak możliwości prowadzenia na spornych gruntach robót budowalnych, wznoszenia budynków i budowli oraz zagospodarowania składowiska odpadów w inny sposób, niż ustalony decyzją o zamknięciu składowiska odpadów;
• prowadzenie składowiska odpadów w fazie poeksploatacyjnej stanowi zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Nie ma w tym zakresie znaczenia intensywność i zakres działań podejmowanych przez podatnika względem terenu składowiska odpadów.  Zarobkowy charakter prowadzenia składowiska w fazie poeksploatacyjnej znajduje potwierdzenie m.in. w regulacji art. 137 ust. 1 ustawy o odpadach.
  
  

Przedstawione przez Sąd oraz organy podatkowe stanowisko wskazuje na konieczność szerokiego rozumienie związania z działalnością gruntów, które należą do przedsiębiorcy.  Opodatkowaniu najwyższymi stawkami nie podlegają wyłącznie grunty, na których wykonywana jest aktualnie działalność gospodarcza – w przypadku składowisk odpadów posiadane grunty, które znajdują się już w fazie poeksploatacyjnej w dalszym ciągu będą uznawane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.