Zatory płatnicze pod lupą UOKiK – na co przedsiębiorcy powinni uważać?

Początek 2026 roku pokazuje wyraźne zaostrzenie działań wobec przedsiębiorców, którzy nie regulują zobowiązań w terminie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów intensyfikuje zarówno działania sankcyjne, jak i prewencyjne, co stanowi istotny sygnał dla przedsiębiorstw borykających się z przedmiotowym problemem.  

Milionowe kary dla przedsiębiorców 

W pierwszych miesiącach 2026 roku Prezes UOKiK wydał osiem decyzji, w których łączna wysokość kar przekroczyła 2,6 mln złotych. Dotyczyły one firm odpowiedzialnych za powstanie zatorów płatniczych o łącznej wartości przekraczającej 200 mln złotych. 

Sankcje objęły przedsiębiorstwa działające w różnych sektorach gospodarki - m.in. w sektorze farmaceutycznym, przemysłowym, transportowo-spedycyjnym czy budowlanym. Ukarane zostały następujące firmy: TevaPharmaceuticals Polska, Volvo Polska, Elektrobudowa, Delpharm Poznań, Expres-Konkurent, Optima Logistics Group, SPX Flow Technology Poland i Nivea Polska.  

W związku z tym zjawisko opóźnień w płatnościach nie ogranicza się do pojedynczych sektorów, lecz stanowi powszechny problem o charakterze ogólnogospodarczym. 

Porównanie z 2025 rokiem 

Dla zobrazowania skali działań Urzędu warto odnieść się do danych z ubiegłego roku. W 2025 roku wydano 29 decyzji, w których łączna wartość nałożonych kar przekroczyła 10 mln złotych. Większość przedsiębiorców zaakceptowała rozstrzygnięcia i uregulowała nałożone sankcje, a jedynie nieliczni zdecydowali się je zakwestionować. W praktyce oznacza to, że firmy coraz częściej wybierają współpracę z organem zamiast długotrwałych sporów. 

Warto również wskazać, że w przypadku uiszczenia kary w całości w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji oraz zrzeczenia się prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK wydaje decyzję o zwrocie 20% wartości kary. Jednocześnie sankcja może zostać podwyższona o 50%, jeżeli w ciągu 2 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, ten sam przedsiębiorca ponownie dopuści się nadmiernych opóźnień w regulowaniu zobowiązań. Ponadto Urząd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli opóźnienia były następstwem działania siły wyższej. 

Nowe postępowania – kolejne firmy pod lupą 

W marcu 2026 roku wszczęto siedem nowych postępowań wobec przedsiębiorców podejrzewanych o opóźnianie płatności. Dotyczą one firm z branży farmaceutycznej, budowlanej oraz motoryzacyjnej, bowiem podjęto postępowania przeciwko: Bialmed, Grupa PSB Handel, Inter-Team, Aluprof , Roche Polska, Moto-Profil i Motorol Automotive.  

Warto podkreślić, że postępowania tego typu inicjowane są z urzędu, na podstawie analiz prowadzonych przez UOKiK. Niemniej jednak impulsem mogą być także sygnały od kontrahentów dotkniętych problemem zatorów. 

„Miękkie” działania – szybka reakcja bez sankcji 

Nie każdy przypadek kończy się nałożeniem kary finansowej – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stosuje również działania o charakterze prewencyjnym, tzw. wystąpienia miękkie. 

Do 9 kwietnia 2026 roku skierowano je do 177 przedsiębiorców (dla porównania – w 2025 roku było to łącznie 69 takich wystąpień). Ich celem jest: 

• wskazanie nieprawidłowości, 
• ostrzeżenie przed konsekwencjami, 
• skłonienie do poprawy bez wszczynania postępowania. 

Tego typu działania często przynoszą szybki efekt – wielu przedsiębiorców zmienia swoje praktyki już na etapie ostrzeżenia. 

Dlaczego zatory są tak niebezpieczne? 

Opóźnienia w płatnościach mają efekt domina. Brak zapłaty od jednego kontrahenta może prowadzić do: 

• utraty płynności finansowej, 
• narastania zadłużenia,
• problemów z regulowaniem własnych zobowiązań. 

Szczególnie narażone są małe i średnie przedsiębiorstwa, które często nie mają wystarczających rezerw finansowych. 

Dodatkowo, długie terminy płatności narzucane przez większe podmioty mogą: 

• zwiększać koszty działalności, 
• ograniczać inwestycje,
• prowadzić do wzrostu cen usług i produktów. 

Terminowość płatności jako kluczowy standard rynkowy 

UOKiK zwraca uwagę, że przyczyną zatorów nie jest wyłącznie sytuacja gospodarcza. Kluczowe znaczenie ma również podejście przedsiębiorców do regulowania zobowiązań. 

W praktyce zdarzają się sytuacje, w których firmy świadomie opóźniają płatności, wykorzystując środki należne kontrahentom do finansowania własnej działalności. 

Sankcje za nieterminowe regulowanie płatności 

W przypadku opóźnień w regulowaniu płatności przedsiębiorcy powinni liczyć się z ryzykiem zastosowania wobec nich następujących sankcji w postaci: 

• naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, od dnia 1 stycznia 2026 roku do dnia 30 czerwca 2026 roku, wynosi 12 % w stosunku rocznym - w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym oraz 14 % w stosunku rocznym - w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym). 
• rekompensaty za koszty odzyskiwania należności – wierzyciel może żądać równowartości: 
• 40 euro w przypadku należności do 5.000 złotych, 
• 70 euro w przypadku należności do 50.000 złotych, 
• 100 euro w przypadku należności powyżej 50.000 złotych. 
• nałożenia kar administracyjnych administracyjne przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, których wysokość obliczona jest na podstawie ustawowo określonego wzoru.  

Dodatkowo w przypadku wystąpienia nieterminowości w regulowaniu płatności przez przedsiębiorcę czekają na niego dodatkowe konsekwencje m.in. utrata płynności, pogorszenie wiarygodności finansowej czy ryzyko sporów sądowych. 

W jaki sposób można zgłosić problem  

Przedsiębiorcy dotknięci zatorami płatniczymi mają możliwość zgłoszenia sprawy do UOKiK. Wymaga to: 

• wskazania podmiotu dopuszczającego się opóźnień, 
• opisania sytuacji, 
• uprawdopodobnienia problemu, 
• dołączenia dokumentów potwierdzających. 

Takie zgłoszenia są analizowane i mogą stanowić podstawę do dalszych działań Urzędu.