Zwrot zaliczek wypłaconych na poczet dywidendy
Za nami okres sprawozdawczy za rok obrotowy 2024, a sprawozdania finansowe za ten rok zostały już (albo powinny zostać) sporządzone i podpisane. Ten moment oznacza, że znane są już dane finansowe spółek za poprzedni rok. Wiadomym jest również, ile spółka wypłaciła wspólnikom zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy oraz ile zysku odnotowała spółka.
A co w przypadku, gdy pomimo dobrych wyników w trakcie roku obrotowego, po jego zakończeniu spółka znajduje się „pod kreską”? Wtedy aktualizować może się obowiązek zwrotu pobranych zaliczek.
Przepisy Kodeksu spółek handlowych precyzyjnie regulują taką sytuację (art. 195 § 11 KSH). W przypadku, gdy w danym roku obrotowym zaliczka na poczet przewidywanej dywidendy została wypłacona wspólnikom, a spółka odnotowała stratę albo osiągnęła zysk w wysokości mniejszej od wypłaconych zaliczek, wspólnicy zwracają zaliczki w: (i) całości - w przypadku odnotowania straty albo (ii) w części odpowiadającej wysokości przekraczającej zysk przypadający wspólnikowi za dany rok obrotowy - w przypadku osiągnięcia zysku w wysokości mniejszej od wypłaconych zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy.
Powyższe można podsumować w ten sposób, że w przypadku straty należy zwrócić całą kwotę pobranych zaliczek, a w razie zysku niższego niż zakładany w odpowiedniej części, tak by wyrównać wartość wypłaconych zaliczek do zysku, który może być przeznaczony do podziału na mocy uchwały zgromadzenia wspólników.
Warto podkreślić, że obowiązek zwrotu zaliczek powstaje z mocy samego prawa wraz z zakończeniem roku obrotowego, a może zostać sprecyzowany właśnie w chwili zamknięcia rachunkowego tego roku. Ważne jest, że w takim przypadku spółce przysługuje roszczenie wobec wspólników o zwrot, którego w skrajnych przypadkach może dochodzić nawet na drodze sądowej. Dodać też należy, że za przeprowadzenie procesu zwrotu zaliczek odpowiada zarząd spółki.
